ΑΡΧΙΚΗ

Χρυσή Αυγή - Η Φωνή της Μακεδονίας

Ενημέρωση : : Πέμπτη, 6 Απριλίου 2017 - 21:43

Σαν σήμερα περνάει στην αιωνιότητα ο Αδαμάντιος Κοραής

Ο Αδαμάντιος Κοραής υπήρξε ένας από τους δύο σπουδαιότερους πνευματικούς στυλοβάτες της εθνικοαπελευθερωτικής επαναστάσεως του 1821. Υπήρξε βαθύς γνώστης τους ελληνικού πολιτισμού και σημαντικός εκπρόσωπος του νεοελληνικού διαφωτισμού.

Γεννήθηκε στη Σμύρνη στις 27 Απριλίου 1748. Γονείς του ήταν ο Ιωάννης Κοραής και η Θωμαΐδα Ρυσίου. Οι σπουδές ήταν το κύριο ενδιαφέρον του, όμως δεν μπορούσε να ικανοποιήσει την επιθυμία του στην υπόδουλη Ελλάδα, καθώς το σχολείο του «δε διέφερε σε τίποτα από τα σχολεία της υπόλοιπης χώρας. Προσέφερε πτωχή παιδεία συνοδευόμενη από πλουσιοπάροχο ξυλοδαρμό». Για το λόγο αυτό ταξιδεύει στο Άμστερνταμ (Αμστελόδαμο, όπως το αποκαλεί ο ίδιος), στα 1771 ώστε να συνεχίσει τις σπουδές του, αλλά και να ασχοληθεί με το εμπόριο.

Στη Σμύρνη επιστρέφει στα 1779, για να ξαναφύγει στο Παρίσι προκειμένου να σπουδάσει ιατρική. Μπορεί η Γαλλία να τον κέρδισε, όμως η ψυχή του έμεινε ελληνική και αποφασίζει πλέον να ασχοληθεί με την πνευματική αφύπνιση του Γένους. Πρώτα απ’ όλα συγγράφει την «Αδελφική Διδασκαλία» με την οποία αντιτίθεται στην «Πατρική Διδασκαλία» η οποία υπερασπίζεται το συντηρητισμό, την κυριαρχία του σουλτάνου και αντιτίθεται στον νεοελληνικό διαφωτισμό και την πνευματική πρόοδο. Συγγράφει τα ποιήματα «Άσμα Πολεμιστήριον» και «Σάλπισμα Πολεμιστήριον» με τα οποία προσπαθεί να τονώσει τόσο την αγωνιστικότητα των Ελλήνων αλλά και τις ελπίδες τους για απελευθέρωση. Επηρεασμένος από την πορεία του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο, συγγράφει το «Υπόμνημα περί της παρούσης καταστάσεως της Ελλάδος». Εξέδωσε επίσης εξήντα έξι τόμους βιβλίων. Από αυτούς οι 17 αποτελούν την «Ελληνική Βιβλιοθήκη» και οι 9 τα «Πάρεργα της Ελληνικής Βιβλιοθήκης». Άλλο σπουδαίο έργο του είναι ο «Παπατρέχας», με το κείμενο αυτό προσπαθεί να τονώσει και την περηφάνια των Ελλήνων. Πέρα από αυτά εξέδωσε και πολλά κείμενα αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων.

Παράλληλα ασχολήθηκε και με τον θεολογικό τομέα. Αποσκοπεί σε μια αναγέννηση της εκκλησίας, η οποία επηρεάσθηκε από το κίνημα του Διαφωτισμού και τον Προτεσταντισμό. Θεωρεί ότι η ουσία της εκκλησίας έχει αλλοιωθεί στην εποχή του και ότι πρέπει οι ιερείς να μορφωθούν σε θέματα πίστεως και δόγματος τα οποία δε δύναντο να αναλύσουν.

Στον τομέα της παιδείας, ήταν υποστηρικτής της «μετακένωσης» της δυτικής παιδείας στην Ελλάδα, δηλαδή της αφομοίωσης των δυτικών επιτευγμάτων και εφαρμογής αυτών στη χώρα μας. Ως προς τη διάρθρωση της εκπαίδευσης υποστήριζε ότι έπρεπε να υπάρχουν τρεις βαθμίδες: τα κοινά, τα γυμνάσια της ελληνικής φιλολογίας και τα νεότερα γυμνάσια των επιστημών. Ως προς το θέμα της γλώσσας πίστευε σε μια ενδιάμεση κατάσταση γλώσσας, ανάμεσα στις δύο τάσεις που επικρατούσαν στην εποχή του, η οποία όμως θα απέρριπτε τα ξενικά στοιχεία που είχαν παρεισφρήσει. Έτσι λοιπόν πρότεινε την καθαρεύουσα.

Η θέση του Κοραή ως προς την Επανάσταση του 1821 ήταν απολύτως θετική. Σε επιστολή του στα τέλη του 1814, έγραφε: «Δεν έμεινεν αμφιβολία [...] ότι έφθασε και των Γραικών ο καλός καιρός και έφθασε με τόσην ορμήν ώστε καμμία δύναμις ανθρώπινος δεν είναι πλέον καλή να μας οπισθοποδίσῃ». Στα 1818 έγραφε: «Γύρω στον Απρίλιο του 1821 ο Κοραής πληροφορήθηκε την είδηση την εκδήλωσης της Επανάστασης στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Σε επιστολή του προς τον Παντολέοντα Βλαστό, έγραψε: «Χαίρω χαράν δεν εμπορείς να φαντασθής πόσην […] Είκοσι έτη ηλικίας ολιγότερα να είχα, ούτε θεοί ούτε δαίμονες ήθελον μ’ εμποδίσει». Η φράση αυτή αποτελεί απάντηση σε όλους εκείνους που διαδίδουν ότι ο Κοραής (όπως και άλλοι διανοούμενοι της εποχής εκείνης) τασσόταν κατά της Επανάστασης.

Κατά την τελευταία περίοδο της ζωής του υπέφερε από την κακή κατάσταση της υγείας του. Πέθανε τελικά στο Παρίσι στις 6 Απριλίου 1833. Τα οστά του εστάλησαν στην Ελλάδα, στην πρωτεύουσα, στις 8 Απριλίου 1877. Το πνευματικό έργο του Κοραή είναι τεράστιας σημασίας για την Ελλάδα εκείνης της εποχής. Ο φλογερός αυτός πατριώτης αντελήφθη ότι για να μπορέσει ο λαός να είναι πραγματικά ελεύθερος πρέπει πρώτα να επενδύσει στην παιδεία. Και προς αυτόν τον τομέα διοχέτευσε την ενέργειά του.

Τη σημαντικότητα της προσφοράς του την αναγνώρισαν οι Έλληνες. Σε κάθε σπίτι της απελευθερωμένης Ελλάδος υπήρχε ένας πίνακας που έδειχνε μια γυναίκα σκονισμένη, γονατισμένη και αλυσοδεμένη. Δύο άνδρες την σήκωναν και προσπαθούσαν να της σπάσουν τα δεσμά. Η γυναίκα αυτή ήταν η Ελλάδα και οι δύο άνδρες ήταν ο Κοραής με τον Ρήγα Φεραίο.

Εάν δεν πραγματοποιείτο αυτή η πνευματική αφύπνιση τότε οι Έλληνες δε θα μορφώνονταν ποτέ. Δε θα έρχονταν σε επαφή με τον αρχαίο πολιτισμό τους, δε θα επεδίωκαν την επανασύνδεση με τους προγόνους τους και δε θα αγωνίζονταν για την ελευθερία τους. Μα και αν ακόμα η Επανάσταση γινόταν, θα χανόταν ο αρχικός της χαρακτήρας. Θα κατέληγε να γίνει αντίστοιχη αυτής των κόκκινων Χμερ και του Πολ Ποτ, οι οποίοι οδήγησαν σε εξολόθρευση, μετά την επικράτησή τους, το λαό της Καμπότζης. Λόγω της άγνοιας που διέθεταν σε διοικητικά θέματα και λόγω έλλειψης ιδεολογικού προσανατολισμού κατέληξαν να «βαπτίζουν» χωρίς αιτία ως εχθρούς του λαού τον έναν πολίτη μετά τον άλλο.

Κάτι αντίστοιχο θα γινόταν και στη χώρα μας. Σε τι θα μεταμορφώνονταν οι πρόγονοί μας αν δεν υπήρχε αυτό το πνευματικό υπόβαθρο που αποτελούσε το φάρο στην πορεία του Αγώνα; Αυτό ήταν που έδινε σκοπό, πίστη και αφοσίωση στους αγωνιστές του 1821. Έχτιζε τους κολοσσούς πάνω στους οποίους θα στέριωνε η ελευθερία του έθνους.